Συζήτηση του J.Davis με τον Γ.Μελανίτη

Μελανίτης : Οι τεχνικές αποκωδικοποίησης του DNA τείνουν να γίνουν κυρίαρχος παράγοντας για τον καθορισμό του σώματος- η τέχνη εισέρχεται σ΄ αυτό το σχήμα ως ενδιάμεσος ή ως μεταφραστής της γενετικής πληροφορίας;


Davis : Η αποκωδικοποίηση του DNA αποτελεί για τήν επιστήμη ένα από τα δύο μέσα [μέθοδος Gilber-Maxam και Sanger ] για τον καθορισμό της αλληλουχίας των διαχωρισμένων χημικών βάσεων στην μονή έλικα των μορίων του DNA. Για τον λόγο ότι αυτές οι βάσεις εμφανίζονται σε ζεύγη και είναι συμπληρωματικές μεταξύ τους, η αλληλουχία των διπλών βάσεων που προκύπτουν στην εκάστοτε διπλή έλικα DNA μπορεί να προβλεφθεί- όμως αυτό δεν συμβαίνει στο σώμα.
Στις φυσικές διαδικασίες αποκωδικοποίησης του DNA που χρησιμοποιούνται από την κυτταρική βιολογία, το DNA μεταφράζεται ανά μία έλικα κάθε φορά, αλλά δεν αναλύεται σε ξεχωριστές Τάσεις, παρά σε τριάδες βάσεων ή codons. Πρόκειται για βιοχημικές διαδικασίες άμεσης δημιουργίας πρωτεϊνών στο κύτταρο και κατ΄ επέκταση, μέσα στο σώμα. Η κάθε τριάδα βάσεων του DNA μεταφράζεται από την κυτταρική τεχνολογία σε μια από είκοσι περίπου υπο-ενότητες πρωτεϊνικών κατασκευών που ονομάζονται αμινοξέα. Επειδή αυτές οι τριάδες ή codons δεν έχουν καμία χημική ή δομική σχέση με τα αμινοξέα που αντιπροσωπεύουν, είναι σαφές ότι το DNA λειτουργεί ως πραγματική γλώσσα με την επίσημη γλωσσολογική έννοια. Το κάθε codon έχει τόση σχέση με το αμινοξύ που αντιπροσωπεύει όση έχει για παράδειγμα η λέξη κόκκινο με την αντίληψη του φαινομένου του κόκκινου χρώματος. Όταν οι επιστήμονες ανακάλυψαν το φαινόμενο αυτό, συνειδητοποίησαν την “ποιητική” χροιά του. [Βλέπε : Max Delbruck στο "Riddle of Life").

Τα ανθρώπινα όντα διαμορφώνουν το DNA των ζωντανών οργανισμών για χιλιάδες χρόνια. Πολύ πριν υπάρξει συγκεκριμένη γνώση των νουκλεϊκών οξέων αμέτρητα είδη είχαν τροποποιηθεί γενετικά από παράγοντες ανθρώπινης επέμβασης και οι περισσότερες από αυτές τις μετατροπές έχουν προκύψει από αισθητικά αίτια- για να παραχθεί το πιο εξευγενισμένο μετάξι, το πιο εύγευστο καλαμπόκι ή το πιο όμορφο λουλούδι.Στο βαθμό που μελετάμε το DNA οποιουδήποτε οργανισμού, έχει μικρή σημασία εάν τροποποιείται με τα εργαλεία της κυτταρικής βιολογίας ή διαφορετικά, μέσα από τις σεξουαλικές διασταυρώσεις της φυτοκομίας και της κτηνοκομίας-και στις δύο περιπτώσεις, τα ίδια ένζυμα και οι βιοχημικοί μηχανισμοί τελικώς χρησιμοποιούνται. Λίγα, αν όχι κανένα από τα διακοσμητικά φυτά και άνθη, καρποί και λαχανικά ή κατοικίδια και ζώα φάρμας με τα οποία είμαστε τόσο εξοικειωμένοι έχουν ποτέ προϋπάρξει στη φύση. Είναι όλα τέρατα εξ ορισμού. Είμαστε πλέον τόσο εξοικειωμένοι με αυτά που δύσκολα θα τα σκεφτόμαστε ως τέρατα-είναι όμως ένα προφανές συμπέρασμα. Ένα κοινό τριαντάφυλλο είναι στην πραγματικότητα ένα τέρας εξίσου με εκείνο το τεχνητό που η Σέλλευ περιέγραψε στον Φρανκεστάιν, κι όμως, το τριαντάφυλλο δεν είναι φανταστικό. Ως homo sapiens έχουμε τροποποιήσει το γενετικό περιβάλλον σε τέτοια έκταση πουκαι είμαστε αρκετά εξαρτημένοι από τα τερατουργήματα που έχουμε παράγει. Έχουμε εξελιχθεί μαζί με αυτά. Στην πραγματικότητα, εάν ήταν αναγκαίο να επιβιώσουμε αποκλειστικά με τους φυσικούς προγόνους των τωρινών γενετικών τροποποιήσεων θα έπρεπε να έχουμε γενετικά τροποποιήσει τους εαυτούς μας έτσι ώστε να ανακτήσουμε φαινοτύπους εγγύτερους στα πρώιμα είδη των ανθρωποειδών όπως ο homo habilis ή ο Australopithecus africanus έτσι ώστε η φυσιολογία μας να ανταποκρίνεται περισσότερο στην κατανάλωση ενός τέτοιου θηράματος.
Η αποκωδικοποιημένη αλληλουχία του DNA που ονομάζεται “human genome”, θα επισπεύσει σχεδόν σίγουρα την απόκτηση μιας περισσότερο ολοκληρωμένης γνώσης του ανθρώπινου σώματος απ΄ ό,τι γνωρίσαμε ποτέ. Σ΄ αυτό το σημείο είναι δύσκολο να προβλεφθούν οι επιπτώσεις αυτής της γνώσης. Οι εφιάλτες και τα θαύματα που πιθανώς θα αντιμετωπίσει ο άνθρωπος δεν μπορούν να προβλεφθούν με μεγαλύτερη ακρίβεια από όσο μπορούσε να προβλεφθεί η επανάσταση στη γενετική και τη μοριακή βιολογία το 1953 όταν οι Watson και Crick ανέλυσαν για πρώτη φορά την διπλή έλικα .Το λιγότερο που μπορεί να ειπωθεί είναι ότι αυτές οι αλλαγές θα είναι αναμφίβολα ουσιαστικές. Ολόκληρη η αποκαλούμενη ψηφιακή επανάσταση κατά πάσα πιθανότητα θα συρρικνωθεί συγκριτικά. Συνεπώς, για να έχουμε μια ιδέα του πώς αυτή η γνώση θα επηρεάσει τις τέχνες μπορούμε να πολλαπλασιάσουμε τις επιδράσεις των υπολογιστών, των ψηφιακών δικτύων και ούτω καθ΄ εξής στη νιοστή.

Θα αποτελούσε άνευ προηγουμένου αμέλεια των δυνατοτήτων του ανθρώπου εάν οι καλλιτέχνες ξαφνικά περιορίζονταν απλώς στην διερμήνευση της γενετικής και της μοριακής βιολογίας. Οι καλλιτέχνες περιλαμβάνονται στους αρχαιότερους αλλά και τους πλέον σύγχρονους διαμεσολαβητές της τεχνολογίας των επιστημών της ζωής .Υπάρχει οπωσδήποτε θέση και σκοπός για την τέχνη που επιδιώκει να ερμηνεύσει ή να απεικονίσει την τεχνολογία και την τεχνολογική πρόοδο. Επιπλέον έχει διαπιστωθεί ένας ιστορικός ρόλος για την τέχνη που τείνει να ενσωματώνει άμεσα τεχνικές και επιστημονικές εξελίξεις. Σήμερα, για παράδειγμα, μπορούμε να εντοπίσουμε πλήθος απεικονίσεων και διερμηνεύσεων που παρήγαν καλλιτέχνες προκειμένου να μεταφράσουν ή να περιγράψουν την αλυσίδα αντίδρασης της πολυμεράσης (PCR). Μπορούμε επίσης να δούμε καλλιτέχνες που έχουν χρησιμοποιήσει την PCR απευθείας για την παραγωγή των έργων τους. Αυτή είναι η διαφορά ανάμεσα στην διερμηνεία και την διαμεσολάβηση στην οποία προαναφερθήκατε και η απάντηση, πιστεύω, στο ερώτημά σας.



Μελανίτης : Ένα επακόλουθο της θεώρησης των οργανισμών “ως τέρατα” είναι η διαλεκτική της τέχνης με την εξελικτική θεωρία. Ο V.Flusser όρισε την συνήθεια ως το πραγματικό αισθητικό κριτήριο: “ Η λέξη “νέο” εδώ σημαίνει αντικειμενικά κάθε κατάσταση που αναδύεται από τη τάση προς την διαρκώς ογκούμενη πιθανότητα, και μια τέτοια αβεβαιότητα μπορεί να ποσοτικοποιηθεί ακριβώς από την ανάλυση των πιθανοτήτων.” Φαίνεται κατ επέκταση να δίνει έμφαση στη συγχρονικότητα του έργου τέχνης: “ … και η λέξη “νέο” σημαίνει υποκειμενικά κάθε κατάσταση που μας τρομάζει διότι είναι αναπάντεχη. Έτσι, μία αγελάδα με κεφαλή αλόγου (το παράδειγμα του Russel ) είναι περισσότερο νέα από μία κοινή αγελάδα γιατί μας τρομάζει περισσότερο.” Μήπως αυτό το concept προτείνει ένα νέο πεδίο δυνατοτήτων για τον καλλιτέχνη, ένα πεδίο δημιουργίας νέων τύπων ζωής μέσω της αισθητικοποίησης της εξέλιξης ;


Davis :
Πιστεύω ότι ήμουν σαφής σχετικά με τα “τερατουργήματα” και την ανθρώπινη εξέλιξη. Τελικά, ο homo sapiens και τα τέρατα είναι αδιαχώριστα μέρη της φύσης, αμφότερα αρχαία και της ίδιας διάρκειας. Δεν επιθυμώ να εκτιμήσω περαιτέρω τις διαφωνίες πάνω στο θέμα του διαχωρισμού ανάμεσα στα αποκαλούμενα “φυσικά” ή “οργανικά” όντα ως αντιτιθέμενα με εκείνα που δεν είναι. Αυτές οι αντιλήψεις απηχούν μυθοπλασίες ή παραβλέψεις της Ιστορίας. Ίσως σε άλλα ηλιακά συστήματα να βρούμε μια μέρα “καθαρές” φυσικές ποικιλίες που δεν θα έχουν τροποποιηθεί από ανθρώπινα χέρια. Αυτή η περίπτωση δεν ίσχυσε ποτέ για τον φυσικό κόσμο που κατοικείται από ανθρώπινα όντα. Αρνούμαι λοιπόν ότι υπάρχει δυϊσμός ανάμεσα σε αυτό που σκεφτόμαστε ως “φύση” και “τέρας”. Ιδέες που αποκλείουν κάποιον ανεκτό, ηθικό χειρισμό του φυσικού κόσμου από τον άνθρωπο, προϋποθέτουν επίσης κάποια αφύσικη “ μη καθαρότητα” και περιβαλλοντική ακαμψία της ίδιας της ανθρωπότητας. Πρόκειται για πολιτική τύπου "Kεβορκιάν”.
Η υποκριτική ρήση “μην παρεμβαίνετε στο έργο του Θεού” υπήρξε πάντα πηγή μεγάλων δεινών και σκοταδισμού. Αν και θρηνούμε την τύχη του Bruno και του Γαλιλαίου παραμένει σήμερα παράνομη η διδασκαλία της θεωρίας της εξέλιξης και της φυσικής επιλογής σε αρκετές πολιτείες των Η.Π.Α.. Είμαι βέβαιος ότι υπήρξαν πολλοί καταρτισμένοι επιστήμονες και θεωρητικοί ικανοί να παρουσιάσουν τα δεδομένα - τα δεδομένα και οι μετρήσεις πυροδότησαν αντιδράσεις. Τι μαθήματα έχουμε διδαχθεί ;
Γεγονός είναι πως δεν υπάρχει αυτό που θα μπορούσαμε να αποκαλέσουμε “κοινή” αγελάδα. Η εξέλιξη έχει εδώ και πολύ καιρό αμετάκλητα αισθητικοποιηθεί. Αναμφίβολα αυτό θα συνεχίσει να αποτελεί, τουλάχιστο εν μέρει, ένα βαθιά καλλιτεχνικό εγχείρημα. Αναρωτιέμαι τι είδους φόρμουλες θα εφαρμόσουμε για να προβλέψουμε τις μελλοντικές πιθανότητες που θα συνδέσουν αυτές τις δύο τάσεις:την καθολική αντίθεση στην ανθρώπινη μεσολάβηση στο φυσικό κόσμο και τη δίωξη της διάδοσης της Ιστορίας της Τέχνης και της Επιστήμης.



Μελανίτης : Είναι ο καλλιτέχνης σε θέση, από κοινωνικοπολιτική άποψη, να κατευθύνει αυτή τη μεσολάβηση ;

Davis : Ίσως, εάν οι ίδιοι ήταν χειριστές της δημόσιας πολιτικής, των νόμων ή λειτουργοί ρυθμιστικών θεσμών. Θεωρώ ότι γενικά, αυτό δεν ισχύει. Ακόμα και σε περιπτώσεις όπου ηθοποιοί και σεναριογράφοι εξελέγησαν σε θέσεις εξουσίας καμία διακυβέρνηση που να γνωρίζω δεν διαμορφώθηκε από την επιρροή των έργων τους. Αντίθετα, σε σχετικά πρόσφατες εποχές, γίναμε μάρτυρες καταστροφών μεγάλου φάσματος σημαντικής πολιτιστικής κληρονομιάς Τέχνης και λογοτεχνίας στην ίνα, την ανατολική Ευρώπη και το Αφγανιστάν ως αποτέλεσμα εκκαθαρίσεων και εικονοκλαστικών ενεργειών που καθοδηγήθηκαν από πολιτικά και/ ή θρησκευτικά ιδανικά.
Πολιτικοί, ιστορικοί, θεολόγοι και άλλοι γίνονται συχνά ερμηνευτές της τέχνης και των καλλιτεχνικών έργων που είτε έχουν προσαρτηθεί για να επικυρώσουν μη καλλιτεχνικές τακτικές, είτε διαφορετικά έχουν απαγορευθεί, λογοκριθεί ή καταστραφεί βίαια. Με αυτό τον τρόπο η τέχνη έχει όντως προωθήσει πολιτικές συζητήσεις και ενέργειες αλλά μερικές φορές βρίσκεται έξω από τον έλεγχο του καλλιτέχνη, ακόμα και έξω από τις προθέσεις του.
Θα πρότεινα επίσης ότι η ύπαρξη διαφορετικών όρων για την επιστήμη και την τεχνολογία οφείλεται εν μέρει στην διαφορά ανάμεσα στην επιστήμη και την παραποίησή της. Η γνώση της μοριακής γενετικής δεν είναι συνώνυμη με τη γενετική εκμετάλλευση του Τρίτου κόσμου ή με τις εφαρμογές βιολογικού πολέμου. Φοβούμαστε την επιστήμη διότι αυτές οι τεχνικές καινοτομίες αναδύονται μέσα από διαστρεβλωμένες εφαρμογές της επιστημονικής γνώσης. Αυτά είναι ζητήματα συναισθηματικής υφής που αξίζουν δημόσιας επιτήρησης και πολιτικής δράσης και οι καλλιτέχνες θα συμμετάσχουν υπό το πρίσμα των δικών τους ενδιαφερόντων και αξιών. Εν τούτοις, η επιστήμη, η τεχνολογία και η πολιτική είναι πεδία διαχωρισμένα από την τέχνη.
Σας διαβεβαιώ ότι η επιστήμη, η τεχνολογία και η πολιτική είναι εξίσου δημιουργικές αλλά το γεγονός αυτό δεν είναι καθεαυτό ικανό στοιχείο για να ισχυριστούμε ότι είναι το ίδιο πράγμα ή ότι εξομοιώνονται. Με την τέχνη. Έχοντας υπάρξει και στους δύο αυτούς κόσμους κατανοώ πλέον ότι οι γνωστικές υποδομές που υποστηρίζουν την δημιουργικότητα στην επιστήμη είναι βαθιά διαφορετικές από αυτές που υποστηρίζουν την δημιουργικότητα στις τέχνες. Στη μια περίπτωση εμφανίζονται για παράδειγμα συνθήκες όπως η παροδική λοβική επιληψία, η κυκλοθυμία και οι καταθλιπτικές ασθένειες και στην άλλη έμμονη καταναγκαστική συμπεριφορά και παράνοια. Δεν εννοώ ότι δεν υπάρχουν επιστήμονες που ακολουθούν θεραπεία λιθίου, οπωσδήποτε υπάρχουν. Απλώς ορισμένα φαινόμενα ψυχοπαθολογίας εμφανίζονται στατιστικά συχνότερα ανάμεσα σε όσους εξασκούν τις καλές τέχνες παρά στους επιστήμονες και αντίστροφα.
Δεν μεταμορφώνεται κανείς αυτόματα σε “μηχανισμό” πολιτικής ή επιστημονικής μεσολάβησης όντας απλώς καλλιτέχνης. Δεν απόκτά αξία η τέχνη μου απλούστατα επειδή επινοήθηκε αριστοτεχνικά ώστε να αποτελεί καλλιτεχνική διαπραγμάτευση κάποιας σημαντικής πολιτικής διένεξης. Η σπουδαία πολιτική δεν δημιουργεί απαραίτητα σπουδαία τέχνη και η σπουδαία τέχνη δεν δημιουργεί απαραίτητα σπουδαία πολιτική.
Δεν ενδιαφέρομαι για τη μοριακή βιολογία απλώς για το λόγο ότι φαίνεται να είναι αυτή τη στιγμή ένα φλέγον πολιτικό ζήτημα και το αντικείμενο αυτό που πολλοί σχολιαστές όρισαν ως “ δημόσια υστερία”. Ενδιαφέρομαι για τους μοριακούς μηχανισμούς των ζωντανών οργανισμών διότι ανέκαθεν οι καλλιτέχνες διερευνούσαν τα μυστικά της ίδιας της ζωής: τη γνώση εκείνων των ποιοτήτων που διαχωρίζουν τη ζωή από το θάνατο. Το γεγονός ότι τώρα έχω την δυνατότητα να κατασκευάσω μικρά τμήματα ύλης από μια συγκέντρωση ανόργανων υλικών και στη συνέχεια να “τους δώσω ζωή” αποτελούσε ανέκαθεν ένα όνειρο του γλύπτη.
Ελπίζω ότι δεν ερμήνευσα λανθασμένα την ερώτησή σας. Πιστεύω ότι οι καλλιτέχνες έχουν κάθε λόγο να εξακολουθήσουν να αναμειγνύονται στις βιολογικές διαδικασίες. Δεν θεωρώ ότι θα πρέπει να κατευθύνουμε την μεσολάβηση αυτή σε άλλους ούτε όμως ότι θα πρέπει να θεωρήσουμε ότι κατέχουμε κάποια εξέχουσα θέση ανάμεσα στους υπόλοιπους ερευνητές του φυσικού κόσμου. Αναφορικά με τις κοινωνικοπολιτικές προοπτικές, δε νομίζω ότι τα έργα τέχνης είναι μέσα πολιτικής έκφρασης όπως είναι οι εφημερίδες.



ΜελανίτηÚ : Θα ήταν ενδιαφέρον να επιμείνουμε στον συσχετισμό της τέχνης με την ασθένεια ή την τρέλα.

Davis : Δεν θα ήθελα να εννοήσω ότι οι καλλιτέχνες και οι επιστήμονες είναι άρρωστοι ή παράφρονες. Η θέση μου ήταν ότι οι τάσεις ή οι προάγγελοι κάποιων ανάλογων ψυχοπαθολογικών φαινομένων πρέπει να εδρεύουν ήδη μέσα στον ανθρώπινο εγκέφαλο και ότι, βασιζόμενος σε προσωπικές, περιορισμένες παρατηρήσεις, φαίνονται να διαφέρουν στα άτομα που επιλέγουν να εξειδικευθούν είτε στην τέχνη είτε στην επιστήμη. Επιπλέον, εννοούσα ότι αυτές οι συνθήκες ίσως βοηθούν στην εξήγηση της δημιουργικότητας γενικά και ότι ίσως καταδεικνύουν μια θεμελιακή διαφορά στον τρόπο που οι καλλιτέχνες και οι επιστήμονες εμπλέκονται στη δημιουργική δραστηριότητα. Αυτή τη στιγμή η δημιουργικότητα στην τέχνη και την επιστήμη έχει γίνει τόσο εξειδικευμένη που, αντίθετα με τις κλασσικές αντιλήψεις για την οικουμενική δημιουργική ιδιοφυΐα, δεν μπορούμε να περιμένουμε ότι το άτομο που διακρίνεται σε ένα τομέα θα επιδεικνύει ικανότητες σε κάποιον άλλο. Προσωπικότητες που διαθέτουν πραγματικά πολύπλευρη δημιουργικότητα στην τέχνη και την επιστήμη διακρίνονται όχι μόνο από τη σπανιότητά τους αλλά και από την έλλειψη ανταπόκρισής τους σε συνήθη γνωστικά-ψυχολογικά μοντέλα. Εν τούτοις κανένα μοντέλο ιδιοφυΐας δημιουργικών ατόμων μπορεί να αγνοήσει την ασυνήθιστη, παράδοξη, ακόμα και αντικανονική φύση που χαρακτηρίζει αυτές τις γνωστικές διαδικασίες. Πολλά σύγχρονα ψυχολογικά μοντέλα ασυνήθιστης γνώσης έχουν στην πραγματικότητα ψυχοπαθολογικό προφίλ. Το βιβλίο του Howard Gqrdner ”Seven Intelligences” είναι μία καλή σχετική αναφορά. Πληθυσμοί δημιουργικών ατόμων φαίνεται να επιδεικνύουν πολύ ισχυρότερη τάση προς αμφότερες τις γνωστικές και τις ψυχολογικές διαταραχές σε σχέση με τον ευρύτερο πληθυσμό. (Simon and Schuster, Free Press Paperbacks, 1993, σελ. 88-89].
Έχουν διαπιστωθεί ιδιαίτερες σχέσεις ανάμεσα στην πνευματική ασθένεια και τη δημιουργικότητα σε όλες τις ιστορικές εποχές και οι έρευνες πάνω στη φύση αυτών των σχέσεων συνεχίζονται. Παρόλο που ένα σημαντικό μέρος της λογοτεχνίας αναφέρεται στο θέμα της ψυχοπαθολογίας και των τεχνών, υπάρχει αξιοσημείωτη έλλειψη υλικού που να δέχεται της σχέσεις ανάμεσα στην δημιουργικότητα και την τρέλα στον επιστημονικό χώρο- πιθανώς αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι οι συγγραφείς πολλών από αυτές τις μελέτες είναι οι ίδιοι επιστήμονες. Ίσως η επιστήμη διστάζει να δεχτεί ένα ρόλο για την δημιουργική σκέψη στο πλαίσιο της αντικειμενικής αποστασιοποίησης που πλέον χαρακτηρίζει τα εμπειρικά επιστημονικά μοντέλα.
Ωστόσο, θα ήταν δύσκολο να συνθέσουμε μια λίστα τυχαίας επιλογής πέντε ή δέκα δημιουργικών ατόμων- είτε στις τέχνες είτε στις επιστήμες- χωρίς να βρούμε ανάμεσά τους αρκετούς που να έχει διαγνωσθεί ότι υποφέρουν από κάποιο είδος γνωστικής ή συναισθηματικής διαταραχής. Προφανώς οι γνωστικές δομές που διευκολύνουν τις δημιουργικές διαδικασίες μπορούν να ενεργοποιηθούν από λειτουργίες του παθολογικού νου . Ίσως αυτό να σημαίνει ότι η ύπαρξη τέτοιων δομών σε υγιή άτομα ενέχει μία ευαισθησία στην ασθένεια. Συγκεκριμένες γνωστικές δομές μπορούν να λειτουργήσουν ως περίγραμμα το οποίο -πιθανώς σχετιζόμενο με εξωγενείς συνθήκες- μπορεί να καλυφθεί είτε με τη δημιουργικότητα, είτε με την ασθένεια.



ΜελανίτηÚ : Επανερχόμενοι στο θέμα του σώματος, θα ήθελα να σας ρωτήσω για το πώς βλέπετε την προοπτική γενετικής επέμβασης πάνω στο ανθρώπινο σώμα- θα μπορέσει ενδεχομένως να αποκτήσει αισθητική χροιά μια τέτοια διαδικασία δεδομένων των συσχετισμών σε κοινωνικό κυρίως επίπεδο με το παρελθόν της ευγονικής ;

Davis : To πραγματικό ερώτημα είναι “Μπορεί μια τέτοια αναπόφευκτη διαμεσολάβηση να διεκπεραιωθεί χωρίς αισθητικές συνιστώσες;”.Σε πολλές επεμβάσεις στην φυσιολογία μας έχει συμβεί ακριβώς αυτό: τατουάζ, τρυπήματα, περιτομές, περούκες, κουρέματα, ξύρισμα, λουτρό, καλλυντικά, οδοντική και ορθοπεδική προσθετική, γυάλινα μάτια. Υποθέτω πως ακόμα και η προϊστορική χρήση δημοφιλών ενδυμασιών από δέρμα ζώων και αργότερα από πλεκτές ζωικές και φυτικές ίνες, ραιγιόν, πολυεστέρες κ.τ.λ.- όλα αυτά μπορούν να θεωρηθούν ως αισθητικά υποκινούμενες επεμβάσεις στην ανθρώπινη φυσιολογία.
Ακόμα και η πιο λεπτή ιατρική επέμβαση για την επούλωση τραυμάτων ή για την αποφυγή ή την εξάλειψη γενετικών ή επίκτητων ασθενειών, όταν είναι επιτυχής, οφείλει προφανώς να προκαλέσει μία πολύ πιο ευχάριστη αισθητικά εμπειρία από ότι μια λιγότερο τροποποιημένη επέμβαση. Υπάρχουν αντικρουόμενα επιχειρήματα για το ποιος πρέπει να έχει το δικαίωμα σε αυτές τις επεμβάσεις, οι οποίες εγείρουν το φάσμα των ζητημάτων της ευγονικής, των “υπεράνθρωπων” , του ρατσισμού, των ανώτερων φυλών και τα σχετικά. Θέλουμε να γνωρίζουμε αν θα μας επιτραπεί η ελεύθερη πρόσβαση ή θα πρέπει να τις αποφύγουμε. Δεν απαιτείται κάποιο ιδιαίτερο χάρισμα ή ενόραση για να υποθέσει κανείς ότι ο homo sapiens αναμένεται να συνεχίσει να διαπράττει εκκαθαρίσεις, διώξεις, να καταπιέζει και να εκμεταλλεύεται τους συνανθρώπους του και άλλα είδη ζωής μέσω της εφαρμογής ή της άρνησης εφαρμογής οποιουδήποτε τεχνολογικού μέσου συμβαίνει να είναι διαθέσιμο.
Δεν νομίζω ότι περιμένει κανείς να ζήσει στον επί γης παράδεισο στο άμεσο μέλλον. Ακόμα κι αν αυτό είχε κάποιο νόημα, θα μπορούσαμε με κάποιο τρόπο να αποφύγουμε να καταστεί η ζωή περισσότερο πολύπλοκη τεχνολογικά ; Θα μπορούσε να επιτύχει κάποιο πιθανό τέχνασμα, διάταγμα ή φιλανθρωπική καταστολή; Νομίζω ότι, άσχετα από την αισθητικοποίησή της, ούτε οι τεχνολογικοί νεωτερισμοί ούτε κάποια νοητή απαγόρευση θα καταφέρει ποτέ να αποτρέψει την ανθρώπινη σκληρότητα.



copyright : Joe Davis-Melanitis Yiannis/ September 2001